jump to navigation

Κυριάκος Μάτσης: «Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα αλλά περί αρετής» 20/11/2009

Posted by Εμπροσθοφύλακας in ΙΣΤΟΡΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΚΥΠΡΙΑΚΗ, ΝΕΟΤΕΡΗ, ΣΥΓΧΡΟΝΗ.
Tags: , ,
trackback
Κυριάκος Μάτσης [πηγή γραφικού: Νοητική Αντίστασις 30/12/2006 www.noitikiantistasis.com]

‘Ιθαγενείς’
«Κυριάκος Μάτσης»
19 Νοεμβρίου 2009

Ο Κυριάκος Μάτσης γεννήθηκε στο Παλαιχώρι της επαρχίας Λευκωσίας στις 23.1.1926. Μετά την αποφοίτησή του από το δημοτικό σχολείο του χωριού, πηγαίνει στο Γυμνάσιο της Αμμοχώστου, όπου διακρίνεται για την πνευματική και εθνική του δράση. Φοίτησε στη Γεωπονική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου ανέπτυξε μεγάλη δράση και χάρη στα ρητορικά του προσόντα διακήρυττε τις απόψεις του για την Κύπρο. Ο Γεώργιος Παπανδρέου, τον αποκαλεί «αηδόνι της Κύπρου», όταν τον ακούει να μιλά με πάθος για το Κυπριακό σε κάποια φοιτητική εκδήλωση. Το 1956, παρόλο που ήταν ήδη ενταγμένος στον Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. ιδρύει την Εθνική Φοιτητική Ένωση Κυπρίων Θεσσαλονίκης (Ε.Φ.Ε.Κ.) δείχνοντας την προσπάθεια να προωθήσει τον αγώνα για την ένωση του νησιού με την Ελλάδα σε ολόκληρο τον Ελληνισμό.

Την 1η Απριλίου 1955 αρχίζει ο Εθνικό-απελευθερωτικός Αγώνας της ΕΟΚΑ. Γράφει ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής στα απομνημονεύματά του:

«Ο Μάτσης εκ των πρώτων κατετάγη εις την Οργάνωσιν. Στρατιώτης του καθήκοντος, αγνός και τίμιος, υπόδειγμα, εις τους υφισταμένους του εμψυχωτής, εισήλθεν εις τον αγώνα με την φλόγα της αυτοθυσίας και την δίψαν να επιτελέσει έργον μεγάλο».

Με την κατηγορία ότι ανήκει στην ΕΟΚΑ, ο Κυριάκος Μάτσης συλλαμβάνεται από τους Άγγλους αποικιοκράτες στις 9 Ιανουαρίου 1956 και τον αποστέλλουν στα ανακριτήρια της Ομορφίτας. Ο Μάτσης αρνείται να δώσει οποιαδήποτε πληροφορία όσον αφορά την οργάνωση. Τέτοια αξιοπρέπεια και πίστη στον αγώνα δεν την περίμεναν οι στυγνοί ανακριτές. Γι’ αυτό θα τον απομονώσουν και θα υποστεί τα φρικτότερα των βασανιστηρίων: Χτυπήματα, αϋπνία, ηλεκτροσόκ, αδιάλειπτες και επί εικοσιτετραώρου βάσεως ανακρίσεις. Σε καμία όμως περίπτωση η ψυχή του δεν λυγίζει.

Ο Στρατάρχης Χάρντινγκ επιχειρεί να τον εξαγοράσει για να καταδώσει τον Διγενή, με το μυθικό για την εποχή εκείνη ποσό του μισού εκατομμυρίου λιρών. Ο Κυριάκος Μάτσης, όμως, δίνει μάθημα αγωνιστικής αρετής στους βασανιστές του και είχε το θάρρος να βροντοφωνάξει κατάμουτρα στον σκληρό αποικιοκράτη Χάρντινγκ, κτυπώντας τη γροθιά του στο τραπέζι:

«Εξοχότατε, ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα, αλλά περί αρετής. Λυπούμαι, διότι με έχετε προσβάλει με την πρότασή σας».

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1956, ο Κυριάκος Μάτσης δραπετεύει και διορίζεται Τομεάρχης της επαρχίας Κερύνειας. Στις 19 Νοεμβρίου του 1958 ο Μάτσης, ύστερα από προδοσία, βρισκόταν στο καταφύγιό του, περικυκλωμένος από Άγγλους στρατιώτες. Τελευταία πράξη, της αέναης πάλης του Κυριάκου Μάτση ήταν όταν μέσα από το κρησφύγετό του στο Δίκωμο, βροντοφώναξε στη μία και τριάντα το μεσημέρι της 19ης Νοεμβρίου 1958:

«Όχι. Δεν παραδίδομαι. Αν θα βγω, θα βγω πυροβολώντας».

Ήταν έτοιμος για τον θάνατο. Τον είχε προβλέψει στα γράμματά του, τον είχε αναλύσει στους φιλοσοφικούς στοχασμούς του, τον είχε με σιγουριά καταγράψει στο ημερολόγιό του, τον είχε τραγουδήσει. Είχε υπογραμμίσει στο βιβλίο «Σιδηρά Διαθήκη» του Δημητρακοπούλου:

«Έκλεξε όσον ημπορής τον τρόπον του θανάτου σου, ένας ωραίος θάνατος είναι συνήθως η ευγενεστέρα πράξις της ζωής!».

Τρία πράγματα σκέφτηκε να κάνει: να κάψει τα έγγραφα της ΕΟΚΑ, να διώξει τους δύο συντρόφους του και να γεμίσει το όπλο του. Οι Άγγλοι αν και πολύ περισσότεροι φοβήθηκαν και προτίμησαν τη σιγουριά της ρίψης χειροβομβίδων. Ο Μάτσης εκείτετο διαμελισμένος από την έκρηξη της χειροβομβίδας στο μικρό του κρησφύγετο, αλλά η ψυχή του είχε βρει τη θέση της στο πάνθεον των ηρώων.

Έντεκα μήνες πριν από το πέρασμα τού Μάτση στην αθανασία, σε επιστολή προς τους γονείς του, φανερώνει το πώς θα αντιμετώπιζε το τελευταίο προσκλητήριο της πατρίδος:

«Πιστεύουμε ότι κάθε θυσία μας δεν πηγαίνει άδικα και εσείς να είστε περήφανοι για μας. Αν ο καλός Θεός μας επιφυλάσση την λαμπράν τύχη να δώσωμεν την ζωήν μας για την πατρίδα, τότε η χαρά σας πρέπει να είναι απέραντη. Δεν ξέρω αν μπορεί να ονειρευτεί ένας άνθρωπος καλύτερη τύχη από αυτήν. Και δεν μπορώ να σκεφθώ γονείς που να είναι πιο περήφανοι παρά για τα παιδιά τους που έπεσαν για την πατρίδα».

Ο Μάτσης υπήρξε λαμπρός επαναστάτης και πιστός στο σκοπό του Αγώνα που διεξήγαγε, την Απελευθέρωση-Αυτοδιάθεση και ένωση της Κύπρου με την υπόλοιπη Ελλάδα. Πολλοί είναι αυτοί που καταχραστήκανε το όνομά του. Ο θάνατός του δείχνει ότι θυσιάστηκε μόνον δια την Ελλάδαν και την Ένωσιν κι όχι για να χρησιμοποιεί κανείς σήμερα το όνομά του σε μεγαλόστομες διακηρύξεις.

«Να γιατί δεν νοιάζομαι αν τη γη αυτή τη ζουν Τούρκοι, Έλληνες, Εβραίοι… Εκείνο που έχει αξία είναι να τη ζουν αυτοί που την ποτίζουν με τον ιδρώτα τους και να περπατούν πάνω της ελεύθεροι, διαφεντευτές της, κυρίαρχοί της».

Αυτή η φράση αποτυπώνει χαρακτηριστικά το πώς ήθελε να δει ο αγωνιστής του ΕΟΚΑ, Κυριάκος Μάτσης την Κύπρο. Ελεύθερη για τους ανθρώπους που ζούσαν πάνω της.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

‘Enwtikos-13.blogspot.com’
«Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα…»
25 Νοεμβρίου 2008

Σαν σήμερα πριν από πενήντα χρόνια σκοτώθηκε ένας ακόμη αγωνιστής της ΕΟΚΑ, ο Κυριάκος Μάτσης.

Ο Κυριάκος Μάτσης γεννήθηκε το 1926 στο χωριό Παλαιχώρι της επαρχίας Λευκωσίας*. Σπούδασε γεωπόνος στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Κατά τα φοιτητικά του χρόνια είχε έντονη δραστηριότητα και υπήρξε ιδρυτής της Εθνικής Φοιτητικής Ένωσης Κυπρίων (ΕΦΕΚ) Θεσσαλονίκης. Από τότε ο νεαρός Κυριάκος άφηνε άφωνα τα πλήθη με τις ομιλίες που έδινε σχετικά με το δίκαιο αίτημα των Ελλήνων της Κύπρου για ένωση με την μητέρα Ελλάδα.

Με την έναρξη του αγώνα ο Κυριάκος Μάτσης χωρίς δισταγμό και με καμάρι έγινε μέλος της ΕΟΚΑ. Μετά από προδοσία ο Μάτσης συνελήφθηκε και κρατήθηκε στα κρατητήρια της Ομορφίτας. Παρά τα βάρβαρα βασανιστήρια των αποικιοκρατών ο Μάτσης δεν λύγισε και ανάγκασε τον στρατάρχη Χάρντινγκ για πρώτη φορά να επισκευτεί κάποιον κατάδικο. Του πρότεινε μάλιστα για να συνεργαστεί μαζί του το υπέρογκο ποσό για την εποχή 500.000 λίρες συν προστασία. Η απάντηση όμως του παλληκαριού μας ήταν «ου περί χρημάτων των αγώνα ποιούμεθα αλλά περί αρετής» αναγκάζοντας τον Χάρτινγκ να φύγει εκνευρισμένος από τα κρατητήρια.

Τον Νοέμβριο του 1956 ο Κυριάκος Μάτσης κατάφερε να δραπετεύσει από τα κρατητήρια και κατέφυγε και πάλι στα βουνά. Στις 19 Νοεμβρίου του 1958 μετά από νέα προδοσία οι Βρετανοί περικυκλώνουν το κρησφύγετο του στο χωριό Δίκωμο. Ενώ οι Βρετανοί του ζητούν να παραδοθεί αυτός απαντάει με ριπές. Οι Βρετανοί κατά την προσφιλή τακτική τους έριξαν χειροβομβίδες στο κρυσφήγετο του αγωνιστή της ΕΟΚΑ, με αποτέλεσμα να καεί ζωντανός.

Με τον θάνατο του ο Κυριάκος Μάτσης έγραψε ακόμη μια λαμπρή σελίδα στην Ελληνική ιστορία αλλά και στον ηρωϊκό αγώνα της ΕΟΚΑ. Σε αντίθεση με άλλους ο ήρωας μας ως γνήσιος Έλληνας προτίμησε την αρετή από τα λεφτά.
ΑΘΑΝΑΤΟΣ…

*διορθώθηκε η πηγή που έγραφε ότι γεννήθηκε στο Παλαιχώρι της Αμμοχώστου.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

‘Ερετικό Ιστολόγιο’
«Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα, αλλά περί Αρετής!»
19 Νοεμβρίου 2009
Ευαγόρας Γονέμης

Αξίζει να προσθέσουμε για τον Σταυραετό του Πενταδακτύλου ότι έντεκα μήνες πριν από την ηρωική του θυσία έγραφε σε επιστολή του προς τους γονείς του, αποκαλύπτωντας το μεγαλείο του ήθους του και την ενσυνείδητη απόκρισή του στο προσκλητήριο της πατρίδας:

«Πιστεύουμε ότι κάθε θυσία μας δεν πηγαίνει άδικα και εσείς να είστε περήφανοι για μας. Αν ο καλός Θεός μας επιφυλάσσει την λαμπράν τύχη να δώσωμεν την ζωήν μας για την πατρίδα, τότε η χαρά σας πρέπει να είναι απέραντη. Δεν ξέρω αν μπορεί να ονειρευτεί ένας άνθρωπος καλύτερη τύχη από αυτήν. Και δεν μπορώ να σκεφθώ γονείς που να είναι πιο περήφανοι παρά για τα παιδιά τους που έπεσαν για την πατρίδα«

Δεν αποτελεί, μόνο, ο Κυριάκος Μάτσης έμπρακτη απόδειξη ηρωισμού και αυτοθυσίας, αλλά και λαμπρό παράδειγμα ήθους εθνικού και πανανθρώπινου αλλά όχι σοβινιστικού. Αποτελεί μέχρι σήμερα την καλύτερη απάντηση στους διάφορους συγκεχυμένους ένθεν και ένθεν με την ατόφυια πίστη του στην ελευθερία και στην αξία του ανθρώπου αυτού καθ’ αυτόν και όχι λόγω της καταγωγής του. Όντας ο ίδιος υπέρμαχος της Ελευθερίας άρα και της Ένωσης, εκτιμούσε εξίσου όλους τους ανθρώπους του μόχθου και ήθελε να τους βλέπει όλους να δουλεύουν τη γη τους ελεύθερα, είτε Έλληνες ήταν είτε Τούρκοι. Στο μυαλό του όμως δεν είχε διαστρεβλωθεί η έννοια της ελευθερίας της Κύπρου ή των ανθρώπων γενικά. Δεν διαμεσολάβησαν οπαδοί αρίων φυλών ή οι σεμιναριούχοι και το PRIO για να του εμφυτέψουν μια ψευδεπίγραφη «επαναπροσέγγιση» των άνισων δικαιωμάτων και των ρατσιστικών ζωνών. Ευτυχώς!

Μεσολάβησαν, όμως, άνθρωποι με πίστη στον Χριστό και την Ελλάδα, με πίστη στη λευτεριά που του πύρωνε τα σωθικά. Ο ίδιος ομολογούσε σε επιστολή του σ’ ένα συγγενικό του παιδί ότι ο «δρόμος είναι δύσκολος» και είναι στιγμές που ένιωθαν κάποιο κλονισμό ως άνθρωποι με ψυχικές και σωματικές αδυναμίες. «Όμως» τόνιζε «πάνω από κάθε αδυναμία στέκεται η δύναμη της ΠΙΣΤΗΣ. Αυτή δίνει παλμό στην πνοή μας και μετατρέπει σε γίγαντα τ’ αδύναμο κορμί, που σκοπό του έταξε στην πάλη να μη λυγίσει. Μόνο σαν νιώθεις μέσα σου να καίει η φλόγα τούτη της ΠΙΣΤΗΣ, νιώθεις κάτι το ανάλαφρο να σε γεμίζει και παίρνεις φτερά στα πόδια και στο νου για κάποια πετάγματα.» (Εθνομάρτυρες του Κυπριακού Έπους: 1955-59, σ. 261)

Πετάγματα και περάσματα άγνωστα για μας, γνώριμα στους υψιπετείς αετούς του απελευθερωτικού μας αγώνα. Ο Μάτσης «λίγες μέρες πριν γίνει ολοκαύτωμα για την Πατρίδα […] είχε γράψει στο χαρτί ένα ποίημα με τον τίτλο «Κάποια περάσματα». Καθώς το διαβάζεις, θαρρείς πως μιλάει για το δικό του φωτεινό πέρασμα από τούτο τον κόσμο»:

Βρόντημα δόνησε τα σωθικά
από το σάλεμα των ιδεών σου
και ανατάραξε την ψυχή
το γοργοκτύπημα των φτερών σου.

Άστραμμα φώτισε το μυαλό
από το πέρασμα της ματιάς σου
και αντιφέγγισε στην καρδιά
το στραφτοκόπημα της θωριάς σου.

(Βασιλειάδη, Ν.Π. (1995), Εθνομάρτυρες του Κυπριακού Έπους: 1955-59, εκδ. Σωτήρ, Αθήνα, σ. 270-1)

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: